Zelf akten maken
Waardeer uw notaris Zoek uw notaris

Beperkende werking van de legitieme portie

De legitieme portie: voor wie geldt deze?

Een erflater kan in beginsel vrij beschikken over zijn vermogen en erfgenamen of legitimarissen benoemen, naar eigen inzicht. Ten aanzien van afstammelingen (kinderen en in sommige gevallen kleinkinderen) is er een beperking. Door het doen van een beroep op de legitieme portie, krijgt de afstammeling recht op een deel (een geldbedrag) van de nalatenschap. Daarop moet binnen vijf jaar een beroep worden gedaan. De legitimaris wordt dus geen erfgenaam. Ook de echtgenoot heeft geen recht op een legitieme portie, deze is immers geen afstammeling van de erflater.

Legitieme of plaatsvervulling?

Het recht op legitieme is wat anders dan plaatsvervulling. Als een kind van een erflater zelf niet meer kan of mag erven, kunnen zijn kinderen (de kleinkinderen van de erflater) bij plaatsvervulling erven. Soms hebben die kleinkinderen recht op hun legitieme.
Alleen kleinkinderen die plaatsvervullende erfgenamen zijn door overlijden van het kind, of door onwaardigheid van het kind, hebben recht op een legitieme. Kleinkinderen waarvan de ouders de nalatenschap hebben verworpen of welke zijn onterfd, kunnen niet zelf een beroep op hun legitieme doen.

De wet: Artikel 63 - 4:63 BW

De wet omschrijft het als volgt:

De legitieme portie van een legitimaris is het gedeelte van de waarde van het vermogen van de erflater, waarop de legitimaris in weerwil van giften en uiterste wilsbeschikkingen van de erflater aanspraak kan maken.

Legitimarissen zijn de afstammelingen van de erflater die door wet als erfgenamen tot zijn nalatenschap worden geroepen, hetzij uit eigen hoofde, hetzij bij plaatsvervulling met betrekking tot personen die op het ogenblik van het openvallen van de nalatenschap niet meer bestaan of die onwaardig zijn.

De legitimaris die nalatenschap verwerpt, verliest zijn recht op de legitieme portie, tenzij hij bij het afleggen van de verklaring bedoeld in artikel 191, tevens verklaart dat hij zijn legitieme portie wenst te ontvangen.

Hoeveel bedraagt de legitieme portie?

De legitieme portie bedraagt de helft van de legitimaire massa (waarde goederen minus schulden, vermeerderd met bepaalde giften). Dat betekent dat bij de situatie van een langstlevende (in gemeenschap van goederen gehuwd met de erflater) en drie kinderen de volgende legitieme ontstaat. De nalatenschap per kind bedraagt 1/4 deel (een kindsdeel) van 1/2 is 1/8. De legitieme bedraagt dan 1/16 deel. Mocht één van de drie kinderen zijn vooroverleden of onwaardig zijn en dus zelf geen erfgenaam zijn, heeft dat geen invloed op de omvang van de legitieme.

Wat is de legitimaire massa?

De legitimaire massa is het aandeel in de nalatenschap, gecorrigeerd met in het verleden gedane giften. Het betreft bepaalde giften die in de vijf jaar voor overlijden zijn gedaan, en alle giften die (ook langer dan vijf jaar geleden) aan afstammelingen zijn gedaan. Als giften niet bovenmatig zijn, worden ze niet meegenomen voor de bepaling van de legitimaire  massa. Ook een gift die gedaan is tot een dringende morele verplichting hoeft niet te worden meegenomen. Op de omvang van de legitimaire massa komen de giften die aan de legitimaris zijn gedaan in mindering.

Tekort, en dan?

Als een legitimaris een legitimair tekort heeft, krijgt deze een vordering op de erfgenamen. De vordering kan echter nooit meer bedragen dan de nalatenschap. In het geval van een beroep op een legitieme worden de overige verkrijgers in gekort. Hierbij kan worden afgeweken van de wettelijke volgorde. Er kan bijvoorbeeld voor worden gekozen (vooral) de verkrijging van de langstlevende in te korten.

Meer weten?

Als u meer wilt weten, stel dan uw vraag aan onze notaris of fiscaal jurist.



25 Mei 2012



Waardeer het artikel De legitieme portie

De legitieme portie heeft een waardering van 8.5 / 10 punten met 14 beoordelingen.



naar boven
Contact

Estate Plannings Juristen
Oldenzaalsestraat 125
7514 DP Enschede

t : 053 432 72 00
f : 053 431 34 24
e : info@estateplanningsjuristen.nl