Zelf akten maken
Waardeer uw notaris Zoek uw notaris

Wilsbekwaamheid, notaris en testament

Af en toe komt er een bijzonder testament voorbij, bijvoorbeeld als kinderen geen erfenis krijgen en dit vlak voor het overlijden wordt bepaald. Vandaag kreeg ik ook zo'n casus. Is de erflater wel "bij de les geweest" op het moment dat het testament is opgesteld? In dit artikel een overzicht.

Notaris en wilsbekwaamheid

Een notaris moet zich een oordeel vormen over het feit of de persoon die verschijnt wel in staat is om zijn wil te verklaren. Dit doet zich met name voor bij het opstellen van een testament of een volmacht.

Indicatoren voor beoordeling wilsbekwaamheid

Een notaris is geen huisarts, dit mag u ook niet van hem verwachten. De notaris heeft echter wel een gezonde dosis hersens op basis waarvan hij of zij moet kunnen bepalen of iemand zijn wil kan bepalen. In de praktijk zien we hier de volgende lijst met indicatoren:

  1. indien het vermogen onder bewind gesteld is;
  2. indien de cliënt op hoge leeftijd is;
  3. indien de administratie niet in eigen beheer is;
  4. indien de cliënt niet meer in staat is zelfstandig te wonen;
  5. indien de cliënt verblijft in een zorginstelling;
  6. medische indicatie (ziekten / aandoeningen die van invloed kunnen zijn op het verstandelijk vermogen, bijvoorbeeld de ziekte van Alzheimer, dementie, verstandelijke handicap, depressiviteit);
  7. indien er twijfels bestaan aan de weloverwogenheid van een gedaan verzoek;
  8. indien het initiatief voor het verzoek tot dienstverlening van een ander dan de cliënt komt;
  9. indien instructies voor de inhoud van de akte door anderen dan de cliënt zijn vastgelegd;
  10. voor testamenten: indien een testateur frequenter dan voor hem te doen gebruikelijk een verzoek doet tot het aanpassen van een eerder testament;
  11. voor testamenten: naarmate de inhoud van een nieuw testament ingrijpender afwijkt van de inhoud van een eerder testament of de inhoud ongebruikelijk is;
  12. voor testamenten: indien de tijdspanne tussen het verzoek tot het opmaken van het testament en het verlijden daarvan zeer kort is zonder medische noodzaak;
  13. extra aandacht verdienen testamenten, schenkingen, overdrachten ouders-kinderen en de verstrekking van geldleningen.

De rol van de notaris bij wilsonbekwaamheid

De notaris moet heldere vragen stellen en de tijd voor de klant nemen. Enkele tips voor de notaris zijn:

  1. Geef de cliënt voldoende gelegenheid om kennis te nemen van de mogelijkheden om zijn wensen / belangen te regelen.
  2. Trek extra tijd uit.
  3. Houd een bespreking met de cliënt "onder vier ogen" zodat eventuele beïnvloeding door derden kan worden beperkt.
  4. Houd bij het voeren van een gesprek rekening met het bevattingsvermogen en eventuele cognitieve en emotionele beperkingen van de cliënt, gehoorklachten en een verminderd gezichtsvermogen.
  5. Bezoek de cliënt in eigen woonomgeving, dan wel houd de bespreking in een rustige omgeving.

Vervolgens is het van belang om te kijken of de klant begrijpt wat hij of zij zegt. Dit kan de notaris op de volgende wijze in beeld brengen:

  1. Kunt u mij vertellen wat de gevolgen zijn van het ondertekenen van de akte?
  2. Bent u het met de inhoud van de conceptakte geheel eens?
  3. Kunt u mij in uw eigen woorden zeggen wat ik u verteld heb over het doel van de notariële akte en over de gevolgen?
  4. Kunt u ook in uw eigen woorden vertellen wat ik u verteld heb over de andere mogelijkheden om uw wensen juridisch te regelen?
  5. Wat zal het effect daarvan zijn?
  6. Wat denkt u dat er gebeurt als u niet ...............?
  7. Waarom denkt u dat ............... heeft aangeraden?
  8. Wat waren de redenen die belangrijk waren bij het komen tot uw besluit?
  9. Hoe heeft u die redenen tegen elkaar afgewogen?

Conclusie wisbekwaamheid en testament

Bij twijfel mag de notaris geen dienst verlenen. Als hij de dienst wel zou verlenen, is het verstandig om uitgebreid en zorgvuldig zijn overwegingen op dat moment op te schrijven en deze samen met een collega te beoordelen. Wellicht is het zelfs wenselijk dat de notaris de klant eerst naar een huisarts stuurt om een verklaring op te halen. Het is soms zelfs verstandig om eerst een  psychiatrisch of geriatrisch onderzoek te laten uitvoeren door een specialist.

Jurisprudentie

Er zijn regelmatig uitspraken van rechters over wilsonbekwaamheid, hier kunt u enkele raadplegen.


 



20 Jun 2012



Waardeer het artikel Wilsbekwaamheid notaris en testament

Wilsbekwaamheid notaris en testament heeft een waardering van 8.3 / 10 punten met 10 beoordelingen.



naar boven



Zoeken

Contact

Estate Plannings Juristen
Oldenzaalsestraat 125
7514 DP Enschede

t : 053 432 72 00
f : 053 431 34 24
e : info@estateplanningsjuristen.nl