Zelf akten maken
Waardeer uw notaris Zoek uw notaris

Dementie en notaris

Ruim 20% van de mensen in Nederland krijgen (een vorm van) dementie. Verschijnselen hierbij zijn vergeetachtigheid, minder beoordelingsvermogen, etc. Notarieel gevolg hiervan is wellicht wilsonbekwaamheid, of niet meer uw eigen wil kunnen bepalen. Meestal neemt uw partner het beheer over uw financiën over, tenminste als u dat wilt / kunt accepteren. Als u alleenstaand bent, kunnen eventueel uw kinderen het overnemen en als er verder niemand is, dan bent u aangewezen op familie, vrienden of de notaris.

Hoe moet notaris handelen bij twijfel dementie?

Een ander probleem is dat iemand die zijn wil niet kan bepalen ook geen testament kan (mag) opstellen. Regelmatig moeten rechters oordelen over het feit of iemand bij zijn volle verstand (Composs Mentis) een testament heeft opgesteld. De notaris moet dan een goed dossier hebben waarin hij heeft vastgesteld dat de persoon een testament kon en mocht opstellen, de notaris is echter geen arts maar jurist. De beroepsorganisatie van notarissen (De Koninklijke Notariële Beroepsorganisatie of KNB) heeft mede hierom een regeling ontworpen met allerlei vragen die de notaris zich moet stellen bij twijfel over de gezondheidstoestand van een cliënt. Het beste zou zijn dat de notaris een (huis)arts vraagt om zijn mening. Probleem  is echter dat deze informatie vaak lastig bij de notaris terechtkomt (persoonsdossier / geheimhouding).

Hoe te handelen bij (naderende) dementie ?

Volmacht bij dementie

Een notaris stelt een akte op en verleent in deze akte namens u een volmacht aan bijvoorbeeld uw kinderen of partner. Deze akte (volmacht) wordt door u ondertekend. Op het moment dat de notaris de akte opstelt, is het van belang dat degene die de akte gaat tekenen nog 'bij de les is' of wilsbekwaam. De notaris moet zich hiervan overtuigen, desnoods door zich te laten bijstaan door deskundigen. Deze stap moet u dus ruim voor de dementie in gang zetten, zo kunt u zelf bepalen wat u wilt als u zelf niet meer uw wil kunt bepalen. De volmacht blijft geldig als u na het tekenen wilsonbekwaam zou worden. Op grond van deze volmacht kan uw partner / kind / familie (de gevolmachtigde) alle financiële handelingen uit uw naam verrichten. Hierbij kunt u denken aan:

  • verrichten van betalingen;
  • beleggen in uw naam;
  • beheren van uw bankrekening;
  • betalen van facturen;
  • innen van vorderingen of huur;
  • doen van aangiften inkomstenbelasting, etc.;
  • opstellen van bezwaarschriften;
  • inschakelen van adviseurs;
  • verkopen of verhuren van onroerende zaken.

Nadeel van deze keuze (de volmacht) is dat u - ook al zou u het niet kunnen - zelf nog handelingen kunt verrichten. In principe kan een dergelijke handeling (wilsgebrek) worden teruggedraaid, edoch in de praktijk is dit lastig en kost veel tijd en geld.

Bewind bij dementie

Deze route (bewind) moet via de (kanton)rechter worden aangevraagd door uw partner, kinderen of een ander familielid. De bewindvoerder is meestal ook een persoon uit uw naaste kring, als deze er niet zijn (of ongeschikt) dan kan ook een externe persoon als bewindvoerder worden benoemd. Dit kan een notaris, fiscaal jurist, professionele bewindvoerder, etc. zijn.

Bij bewindvoering krijgt een derde dus officieel het beheer over uw vermogen en is volledig rechthebbende. U heeft zelf geen zeggenschap meer over uw vermogen. Dit is feitelijk het grootste verschil met de volmacht, u bent de regie kwijt (soms is dit ook maar goed). Een aankoop of verkoop welke door u wordt verricht is wettelijk niet geldig (mits degene met wie u de transactie aanging wist of behoorde te weten dat u onder bewind stond).

Curatele en dementie

Een stap verder dan de volmacht en het hierboven genoemde bewind is de onder curatestelling. Feitelijk is dit de enige route om ervoor te zorgen dat alle rechtshandelingen door degene met dementie worden gezien als nietige rechtshandelingen. De transactie die zou worden verricht heeft dan nooit plaatsgevonden (is dus iets anders dan vernietigbaar, bij dergelijke handelingen moet u eerst langs de rechter). Degene die onder curatele staat is feitelijk (en volgens de wet) handelingsonbekwaam om een bepaalde rechtshandeling te verrichten. De onder curatestelling moet bekend worden gemaakt (gepubliceerd) zodat externe personen (derden) op de hoogte kunnen zijn.

Vragen over dementie en testament

Als u vragen of opmerkingen heeft over dementie, een niet terecht opgesteld testament, een testament dat is opgesteld door iemand met (vermoedelijk) dementie, kunt u onderstaand formulier invullen. Er is veel jurisprudentie over verworpen testamenten, veel notarissen weten echter nog niet altijd hoe te handelen. Dit zal altijd wel een probleem blijven, een notaris is jurist en geen huisarts.



24 Okt 2012


Waardeer het artikel Dementie en notaris

Dementie en notaris heeft een waardering van 7.4 / 10 punten met 17 beoordelingen.



naar boven



Zoeken

Contact

Estate Plannings Juristen
Oldenzaalsestraat 125
7514 DP Enschede

t : 053 432 72 00
f : 053 431 34 24
e : info@estateplanningsjuristen.nl