Zelf akten maken
Waardeer uw notaris Zoek uw notaris

NSW landgoed, bloot eigendom en onderbedeling

Wij krijgen regelmatig vragen over de gevolgen bij overlijden van het verkrijgen van een Natuurschoonwet (NSW) landgoed. Men verkrijgt dan de blote eigendom waarop het vruchtgebruik rust ten behoeve van de langstlevende echtgenoot.
In dit artikel geven wij een korte toelichting.

Erfbelasting en vruchtgebruiktestament

Voor de erfbelasting geldt dat de verkrijger van een landgoed een gedeeltelijke of gehele vrijstelling (beter gezegd: een beroep kan doen op de invorderingsfaciliteit) heeft van erfbelasting. Dat betekent dat, indien wordt voldaan aan de eisen die gesteld zijn aan een NSW-status, de heffing van erfbelasting wordt opgeschort. Na 25 jaar is deze vrijstelling definitief. Ook de verkrijging van de blote eigendom van een landgoed (waarop dus het vruchtgebruik van de langstlevende rust) geniet deze vrijstelling. 

Vermogensrendementsheffing: alleen vrijstelling bij vol eigendom!

Op grond van de wet (artikel 5.4, lid 3a van de Wet IB 2001) is een vermogensbestanddeel geen bezitting in box 3 voor de kinderen als er een vruchtgebruik op rust ten behoeve van de langstlevende ouder. Anders gezegd, de hele waarde wordt bij de langstlevende in aanmerking genomen in box 3. Dat noemt men defiscalisering. 

Let op: de waarde is door de NSW-status (behoudens de opstallen) vrijgesteld, uiteraard indien en voor zover wordt voldaan aan de voorwaarde, mits er sprake is van vol eigendom! Pas na overlijden van de langstlevende zijn de kinderen volledig eigenaar van het geheel, omdat dan het vruchtgebruik vervalt. Dan geldt (pas weer) de vrijstelling. Vaak zal dit aspect in de praktijk niet worden onderkend, maar dit is een punt van aandacht. Bespreek met uw fiscalist / notaris hoe dit te voorkomen of op te lossen!

Pas op met de wettelijke verdeling

Bij afwezigheid van een testament is de wettelijk verdeling van toepassing. Bij bezitters van een NSW-landgoed is het zaak om daar goed bij stil te staan. De erfgenamen (de kinderen) krijgen dan geen goederen en geld, dus ook geen aandeel in het landgoed, maar een vordering op de langstlevende partner. Door de Hoge Raad is op 27 november 2009 (BNB 2010/209) beslist dat deze vordering niet kwalificeert als een vrijgestelde verkrijging van een Natuurschoonwet landgoed. Dit ondanks het feit dat moeder (langstlevende ouder) het successierecht van de kinderen moet betalen.

De Hoge Raad geeft hiervoor drie argumenten:

  1. De tekst van art. 7, eerste lid, Natuurschoonwet 1928 is beperkt tot de verkrijging van een onroerende zaak.
  2. Ook overigens zijn de bepalingen met betrekking tot landgoederen in de Natuurschoonwet 1928 geheel toegesneden op de verkrijger van het landgoed. Zo is het ook alleen de verkrijger van het landgoed die de gevolgen draagt van het vervallen van de invorderingsvrijstelling.
  3. Toepassing van de vrijstelling op de onderbedelingsvordering van de kinderen zou tot gevolg hebben dat de Natuurschoonwet-faciliteit ter zake van een verkrijging van een landgoed meermalen kan worden verleend of dat aan zo'n verkrijging een grondslag wordt gegeven die de waarde van het landgoed overtreft. Deze gevolgen kunnen alleen worden vermeden als de faciliteit bij de verkrijger van het landgoed wordt beperkt, maar aangezien diens aanspraak op de faciliteit aan de wet wordt ontleend, kan de rechter een dergelijke beperking niet aanleggen.

Tip

Maak een testament of laat uw testament toetsen.



15 Okt 2015



Waardeer het artikel NSW, bloot eigendom en onderbedeling




naar boven
Contact

Estate Plannings Juristen
Oldenzaalsestraat 125
7514 DP Enschede

t : 053 432 72 00
f : 053 431 34 24
e : info@estateplanningsjuristen.nl