Zelf akten maken
Waardeer uw notaris Zoek uw notaris

Werknemers en aandelen in B.V.

Het belangrijkste binnen een bedrijf zijn veelal de werknemers en soms de aandeelhouder / bestuurder en de bank (en klanten). De centrale rol van de werknemers wordt steeds belangrijker. Als belangrijke werknemers weglopen of bij de concurrent gaan werken, heeft dit direct gevolgen voor het bedrijf en diens winstgevendheid. Het is dus van belang om deze werknemers aan boord te houden en wellicht meer bij het bedrijf te betrekken. Een werknemersparticipatie kan hierbij van belang zijn of een oplossing bieden. In dit artikel zullen wij de mogelijkheden van werknemersparticipaties nader belichten.

Financiën en werknemersparticipatie

Een werknemer krijgt een salaris en eventueel bonussen of winstuitkeringen. Daarnaast kunt u de werknemer laten meedelen in de waardestijging van uw bedrijf. Dit vermogen is meestal pas beschikbaar op het moment dat de aandelen daadwerkelijk worden verkocht. Tussentijds wordt er wellicht dividend uitgekeerd, dit is dan wel voor de werknemer beschikbaar. Dividend wordt voor de werknemer belast in box 2 (aandelenbelang meer dan 5%) of box 3 (aandelenbelang minder dan 5%). Het is ook mogelijk dat het belang wordt belast in box 1. Dit is oppassen, dit kan gebeuren als er sprake is van een zogenaamd lucratief belang bij werknemersparticipaties.

Aandelenopties en werknemerparticipatie

In het verleden werden veel werknemers (veelal van beursgenoteerde bedrijven) beloond in de vorm van opties. Fiscaal is dit thans niet meer aantrekkelijk, dus wordt deze route ook nog zelden gevolgd. Een optie is meestal belast in box 1, dit maakt het minder aantrekkelijk. Via een aandelenoptieplan krijgt een werknemer een recht om tegen een vooraf bepaalde prijs in de toekomst aandelen in het bedrijf te kopen. Als de waarde stijgt is dit prima. Als de waarde daalt heb je er niks aan. Over de optie moet wel loonbelasting en premieheffing worden betaald op het moment dat de optie onvoorwaardelijk wordt.

Keuze werknemersparticipatie

De ondernemer moet een keuze maken voordat hij een werknemersparticipatie gaat uitvoeren, de belangrijkste keuzes zijn:

1. Gratificatie en bonus als werknemersparticipatie

Op grond van de omzet, winst, klantengroei en eigen prestatie van de werknemer wordt uiteindelijk een geldbedrag aan de werknemer betaald. Dit bedrag is belast in box 1, feitelijk gelijk aan salaris. De kosten zijn dus voor de onderneming aftrekbaar en bij de werknemer belast. De langere termijnbinding is via bonussen minder sterk dan bij aandelen. Deze regeling is relatief eenvoudig op te zetten. De werknemer loopt geen of een beperkt risico, er wordt immers niets geïnvesteerd.  De werkgever kan de regeling eenzijdig wijzigen. De advieskosten zijn beperkt.

2. Aandelen als werknemersparticipatie

Als het belang kleiner is dan 5% worden de aandelen ondergebracht in box 3. De dividenden worden dus belast in box 3 (tarief 30% over 4% rendement, effectief derhalve 1,2% over de waarde van de aandelen en de ontvangen dividenden). Als het belang groter is dan 5%, worden deze belast in box 2 tegen een tarief van 25% over de verkoopwinst en ontvangen dividenden. Er wordt in box 2 niets geheven als er geen geld wordt ontvangen resp. winst gerealiseerd wordt. Deze regeling is iets complexer dan optie 1. Een aantal zaken moet duidelijk worden overwogen en besproken, de belangrijkste zijn:

  • De regeling is een afspraak en kan niet eenzijdig worden gewijzigd.
  • Bij vertrek van de werknemer moet er worden afgerekend, is dit wenselijk en is het geld beschikbaar?
  • Wat te doen bij ontslag van de werknemer?
  • Hoe wordt de waarde van de aandelen berekend?
  • Wat te doen bij overlijden van de werknemer of werkgever?
  • Hoe te handelen bij een verkoop van 100% van de aandelen?
  • Als aandelen extreem in waarde stijgen, kan het voor toekomstige of nieuwe werknemers lastig of duur zijn om nog in te stappen.
  • Beleggen in box 2 of box 3.
  • Hoe omgaan met het stemrecht op de aandelen, de flex B.V. of certificering kan dit probleem oplossen.

Een werknemersparticipatie heeft veel meer voeten in de spreekwoordelijke aarde. De nadelen zijn er genoeg, de voordelen zijn echter ook aanwezig. Het belangrijkste voordeel is het effect van samenwerken en het psychologische effect van het zijn van mede-eigenaar binnen een bedrijf. Een ingroeitijd van bijvoorbeeld 3 jaar is wel van belang, dus evalueer na 3 jaar hoe het bevalt en maak afspraken over dat moment. Het is bij een goede werknemersparticipatie wel van belang dat het gevoel van mede-eigenaar klopt met de feitelijke gang van zaken op de werkvloer (stemrecht, overleg, betrokkenheid bij managementbeslissingen, inzake financiële gang van zaken, dividendpolitiek, etc.).

Soorten werknemersparticipatie bij aandelen

Er moet een duidelijk onderscheid worden gemaakt tussen economische rechten van de werknemer en stemrecht binnen de organisatie. De aandeelhouder moet hierover goed nadenken. Meestal wordt een werknemer wel betrokken bij beslissingen en heeft hij een moreel stemrecht. Het feitelijke stemrecht of het blokkeren van beslissingen wordt meestal uitgesloten. Het vinden van de juiste balans is altijd een spannend onderdeel bij onze advisering. Als de verwachtingen in overeenstemming zijn met de uiteindelijke structuur, is de werknemersparticipatie geslaagd. Er is een aantal  opties:

  1. Gewone aandelen: de werknemer krijgt een pakket aandelen en er worden afspraken gemaakt via een aandeelhoudersovereenkomst, stemovereenkomst of in de statuten. De totstandkoming van deze overeenkomsten is vakwerk en moet niet worden onderschat.
  2. Stichting administratiekantoor: de stichting houdt de aandelen in het bedrijf. De stichting geeft vervolgens certificaten uit aan de werknemer of werknemers. De werknemers hebben via deze opzet geen stemrecht, maar vergaderen wel mee als de vennootschap een algemene vergadering heeft (vergaderrecht).
  3. Werknemers B.V.: er wordt een nieuwe B.V. opgericht voor de werknemers. De werknemers worden dus gebundeld in een gezamenlijke B.V., die op haar beurt een aandelenbelang in de vennootschap heeft. De werknemers B.V. geeft vervolgens eigen aandelen of certificaten (geen stemrecht) uit. De zeggenschapsrechten worden via deze structuur beter gestructureerd.
  4. Aparte stichting: er wordt een aparte stichting opgericht die de aandelen van de werknemers gaat houden. De werknemers hebben dan een vordering op de stichting (gelijk aan aandelenbezit). De stichting heeft de zeggenschap en het vergaderrecht, de werknemers dus niet. Fiscaal moet deze route goed worden opgezet.

Optie 1 wordt in de praktijk het meeste gebruikt. Optie 2 werkt prima, maar is administratief gezien bewerkelijk. Optie 3 komt de laatste tijd meer voor. Nadeel is wel dat de werknemers eerder tegen een box 2 keuze aanlopen omdat ze meer dan 5% houden in de werknemers B.V., bij rechtstreeks participatie is dit minder snel het geval. Via optie 4 hebben werknemers beperkte rechten. Dit is prettig voor de besluitvorming, maar sluit niet altijd aan bij de wens om betrokkenheid te creëren.

Exit bij werknemersparticipatie

De werknemer heeft een extra spaarpot in zijn bedrijf. Hij heeft (deels) invloed op de winst en kan hiermee zijn eigen spaarpot in waarde laten stijgen. Het moment dat de spaarpot wordt verzilverd is de verkoop van de aandelen. Als de vennootschap niet wordt verkocht, kan dit exitmoment een probleem opleveren. De werknemer kan het bedrijf verlaten om zijn aandelen te verkopen, maar dit was nu juist niet de bedoeling. De vennootschap of diens groot aandeelhouder moet dus nadenken over de wijze waarop de werknemers hun aandelen kunnen verkopen, hiervoor moet geld gereserveerd worden.

Opzetten werknemersparticipatie

Een stappenplan voor een werknemersparticipatie ziet er als volgt uit:

  1. Bespreek de mogelijkheden met uw accountant en fiscaal jurist.
  2. Maak een afspraak met de notaris om te notariële mogelijkheden te bespreken.
  3. Bespreek de voorstellen en mogelijkheden binnen de aandeelhoudersvergadering van de vennootschap.
  4. Stel een concept reglement op omtrent de werknemersparticipatie.
  5. Overleg met de werknemers over hun mening, wensen, etc.
  6. Overleg met de Belastingdienst inzake de mogelijkheden, waarderingen, fiscale merites, etc.



19 Jun 2012



Waardeer het artikel Werknemers en aandelen in B.V.

Werknemers en aandelen in B.V. heeft een waardering van 8.7 / 10 punten met 20 beoordelingen.



naar boven
Contact

Estate Plannings Juristen
Oldenzaalsestraat 125
7514 DP Enschede

t : 053 432 72 00
f : 053 431 34 24
e : info@estateplanningsjuristen.nl