Zelf akten maken
Waardeer uw notaris Zoek uw notaris

Onderneming erven

Als u een onderneming erft, bent u eigenlijk wel verplicht om een fiscaal jurist of deskundige accountant of notaris in te schakelen. Ondernemingen zijn er in verschillende vormen, elk met hun eigen fiscale gevolgen bij het erven hiervan. Wellicht heeft de ondernemer een plan opgesteld hoe hij of zij zou willen dat er wordt gehandeld bij zijn of haar overlijden. Bij het erven van een onderneming kunt u aanlopen tegen verschillende soorten heffingen, deze zijn:

  1. vennootschapsbelasting;
  2. inkomstenbelasting (box 1 en / of box 2 en / of box 3);
  3. erfbelasting;
  4. overdrachtsbelasting.

Wie gaat de onderneming overnemen?

Ondernemingen komen in verschillende vormen voor, elke vorm kent ook zijn eigen juridische gevolgen. In dit onderdeel een kort overzicht van de (rechts)vormen:

  1. Eenmanszaak: de eenmanszaak wordt voor rekening en risico van één ondernemer gedreven. De ondernemer kan meerdere werknemers in dienstbetrekking hebben. De bezittingen en schulden van de onderneming zijn tevens schulden en bezittingen van de ondernemer zelf. Bij zijn of haar overlijden komen deze toe aan de erfgenamen, dit geldt ook voor mogelijke claims en garanties die aan de onderneming verbonden zijn. Ook overeenkomsten, contracten en opdrachten moeten door de erfgenamen worden nagekomen. Bij verkoop van een eenmanszaak moet er door de erfgenamen worden afgerekend over de stille reserves en goodwill. In sommige gevallen kan het bedrijf zonder spannende heffingen worden overgedragen aan een werknemer, dit op grond van de bedrijfsopvolgingsregeling. In sommige gevallen is er binnen familiebedrijven een plan gemaakt waarin is opgenomen hoe de bedrijfsopvolging bij overlijden moet plaatsvinden. De wet is relatief simpel, net voordat de overledene is komen te overlijden heeft hij het bedrijf overgedragen aan de erfgenamen. Het vermogen in de onderneming is onderdeel van de erfenis. Bij ondernemingen is het goed om vooraf te onderzoeken of u de erfenis wilt verwerpen, beneficiair aanvaarden of gewoon aanvaarden.
  2. Maatschap, vennootschap onder firma of commanditaire vennoot: dit zijn feitelijk eenmanszaken met meerdere ondernemers. De vennoten of maten binnen dergelijke ondernemingen hebben meestal onderling geregeld wie de onderneming mag voortzetten als één van hen komt te overlijden. Meestal nemen de overgebleven maten / vennoten de onderneming over, soms is er niks geregeld maar blijkt dit wel de beste oplossing te zijn. Er moet tegen zakelijke voorwaarden worden afgerekend. De uiteindelijke waarde van het aandeel van de overleden maat / vennoot moet met de erfgenamen worden afgerekend. Veelal zal de wijze waarop dit moet gebeuren zijn opgenomen in een contract, dit staat dan in het verblijvensbeding of een overnemingsbeding. In sommige gevallen is er binnen familiebedrijven een plan gemaakt waarin is opgenomen hoe de bedrijfsopvolging bij overlijden moet plaatsvinden. De wet is relatief simpel, net voordat de overledene is komen te overlijden heeft hij het bedrijf overgedragen aan de erfgenamen. Het vermogen in de onderneming is onderdeel van de erfenis. Bij ondernemingen is het goed om vooraf te onderzoeken of u de erfenis wilt verwerpen, beneficiair aanvaarden of gewoon aanvaarden.
  3. Besloten vennootschap: Een besloten vennootschap heeft in tegenstelling tot de hiervoor genoemde ondernemingen een eigen juridische en wettelijke basis. Als de directeur-grootaandeelhouder (DGA) komt te overlijden, is de situatie dus anders dan bij het overlijden van een ondernemer zoals omschreven onder ad 1 en 2.

Bijzondere zaken bij erven onderneming

Bedrijfsopvolgingsregeling

Vermogen dat is opgeslagen in uw onderneming kan op een fiscaal vriendelijke wijze tijdens leven worden geschonken. De regeling kan ook na overlijden worden toegepast. De bedrijfsopvolgingsregeling bestaat nu enkele jaren en de regeling is erg gunstig. Het lijkt daarom goed voor te stellen dat de bedrijfsopvolgingsregeling wordt uitgekleed. Veel ondernemers vergeten dat, als u uw bedrijf verkoopt en daarna het geld wilt overdragen aan de volgende generatie, u hiermee 40% tot 50% aan belasting moet betalen. U kunt veel beter de onderneming vóór de verkoop overdragen aan uw kinderen en dan verkopen. Tot € 1.000.000 is 100% vrijgesteld en daarboven is 83% vrijgesteld. Er zijn 2 soorten:

  1. Bedrijfsopvolging en eenmanszaak, VOF of maatschap: als u via de bedrijfsopvolgingsregeling uw ondernemingsvermogen zou schenken, wordt de inkomstenbelastingclaim doorgeschoven aan uw kinderen of de opvolger. De opvolger moet sinds 3 jaar resp. 36 maanden bij de onderneming werkzaam zijn. Dit kan als medeondernemer of als werknemer. De vrijstelling bedraagt 100% tot € 1.000.000 en 83% van het meerdere.
  2. Bedrijfsopvolging en B.V.: het schenken van aandelen in een B.V. kwalificeert ook voor de bedrijfsopvolgingsregeling. Er moet dan wel sprake zijn van een echte onderneming, een materiële onderneming zoals de wet dit zegt. De schenker moet daarnaast minimaal 5% van de aandelen in deze B.V. bezitten. De vrijstelling bedraagt 100% tot € 1.000.000 en 83% van het meerdere. Als de verkrijger binnen 5 jaar de aandelen zou verkopen, wordt er alsnog geheven. De inkomstenbelastingclaim wordt ook doorgeschoven, ook hiervoor moet de opvolger sinds 3 jaar resp. 36 maanden bij de B.V. werkzaam zijn.

Lage beloning zoon of dochter

Stel dat uw zoon of dochter 5 jaar binnen uw bedrijf heeft gewerkt tegen een bijzonder laag salaris, dan kunt u achteraf nog een redelijke vergoeding voor deze 5 jaar gaan betalen.

Afrekenen Belastingdienst bij erven eenmanszaak, maatschap, VOF of CV

Als de ondernemer komt te overlijden, moeten de erfgenamen afrekenen met de Belastingdienst over de stille reserves en goodwill binnen de onderneming (verschil economische waarde en fiscale boekwaarde). Ook moet er worden afgerekend over de stand van de fiscale reserves (zoals de oudedagsreserve of FOR). De (stakings)winst is onderdeel van de totale nalatenschap en moet in de aangifte erfbelasting worden opgenomen. Op de winst kan een zogenaamde stakingsaftrek in mindering worden gebracht. De stakingswinst mag worden ondergebracht in een zogenaamde stakingswinstlijfrente, dit voorkomt dat u direct over de winst moet afrekenen. Dit kunt u ook bereiken als u de onderneming bijvoorbeeld via een earn out of winstdelingsregeling zou overdragen, dit is werk voor specialisten, zoals de fiscaal jurist. Via de bedrijfsopvolgingsregeling of doorschuifregeling kunt u de heffing van inkomstenbelasting redelijk eenvoudig voorkomen, mits er een gekwalificeerde opvolger is tenminste. De bedrijfsopvolgingsregeling is hierboven nader toegelicht.

Afrekening Belastingdienst bij erven aandelen in een besloten vennootschap

Als de DGA van een B.V. komt te overlijden, behoren de aandelen in de B.V. tot de nalatenschap. Als de erfgenamen deze aandelen verkrijgen, dan moet over deze verkrijging belasting worden betaald. In sommige gevallen kan er uitstel van betaling worden verkregen of kan heffing volledig worden voorkomen, bijvoorbeeld door de bedrijfsopvolgingsregeling. In sommige gevallen is er binnen familiebedrijven een plan gemaakt waarin is opgenomen hoe de bedrijfsopvolging bij overlijden moet plaatsvinden. Een noodplan kan ervoor zorgen dat de erfgenamen weten hoe ze bij het overlijden van een DGA moeten handelen.

Als de B.V. geen onderneming drijft, kan er een probleem ontstaan. Als kinderen een aandelenpakket erven in een stamrecht B.V., onroerend goed B.V. of pensioen B.V., moet daar erfbelasting over worden betaald. De vrijstelling voor erfbelasting, de zogenaamde bedrijfsopvolgingsfaciliteit, geldt alleen voor B.V.'s die een onderneming drijven. Bij een stamrecht B.V. of zuivere onroerend goed B.V. is hiervan geen sprake. De B.V. is dan bezig met beleggen, dit heeft de Hoge Raad ook bevestigd.

Vragen over erven eenmanszaak, maatschap, VOF of B.V.

Als u vragen of opmerkingen heeft over de erfenis, het verwerpen van een erfenis, het erven van een eenmanszaak, het erven van een maatschap of VOF, het erven van een B.V., de aangifte erfbelasting, de waardering van een onderneming, de waardering van aandelen in een B.V. bij erven, etc., kunt u zonder verdere verplichtingen onderstaand vragenformulier invullen. U krijgt dan binnen 48 uur bericht van onze notaris of fiscaal jurist.  

Uw informatie wordt vertrouwelijk behandeld en elke partner zal u eerst een offerte aanbieden dan wel zonder verdere kosten uw vraag beantwoorden. U kunt ons ook bellen of geheel vrijblijvend een email sturen.



27 Jul 2012



Waardeer het artikel Onderneming erven

Onderneming erven heeft een waardering van 9 / 10 punten met 2 beoordelingen.



naar boven
Contact

Estate Plannings Juristen
Oldenzaalsestraat 125
7514 DP Enschede

t : 053 432 72 00
f : 053 431 34 24
e : info@estateplanningsjuristen.nl